Aslında siteye adını veren kartal gözlerinin üstün görüş özelliklerini anlatan bu yazıyı daha önceden yazmam gerekirdi ama koşturmaca içinde ancak şimdi fırsat bulabildim. Eriştiğim bilgi kaynaklarından derlediğim yazıyı ilginize sunuyorum.

Binlerce metre yüksekte uçan kartallar, bu mesafeden yeryüzünü bütün detaylarıyla tarayacak gözlere sahiptir. Gelişmiş savaş uçaklarının binlerce metreden hedeflerini tespit etmesi gibi, kartal yer üzerindeki en küçük hareketi, en küçük renk farkını algılayarak avını tespit eder. Bu yeteneğini gözünde bulunan çok özel yapılara borçludur.

İnsan gözüne gelen ışığın mercekte kırıldıktan sonra, retina üzerine düştüğünü ve görüntünün burada oluştuğunu sanırım ortaokuldaki fen derslerinden hatırlıyorsunuz. Kartalların gözlerinde ise iki retina vardır. İki retinaya sahip olmak son derece keskin bir görüş kabiliyeti sağlar. Keskinliğin yanısıra hem ön hem de arka taraf aynı anda fark edilir. Bu farkı yaratan özellik kartalın retinasının merkezinde bulunan fovea denilen bölgedeki konik yapıda saklıdır.

[ad#468x60]

Kartal gözü aynı anda hem üçyüz derecelik geniş bir açıya sahiptir, hem de istediği görüntüyü altı ila sekiz misli oranında büyütebilir. 4.500 m yüksekte uçarken otuzbin hektarlık bir alanı gözleriyle tarayabilir. 1.500 metreden tarladaki otlar arasında kamufle olmuş bir tavşanı çok rahat ayırt edebilir.

Bu kadar ustaca kamufle olmuş bir avı bulabilmesi için kartalın gözündeki retina hücreleri bir damla renkli sıvı ile boyanmıştır. İşte bu sayede kartal, binlerce metreden renkler arasındaki küçücük bir kontrastı ayırt eder ve avının bulunduğu yeri saptar. Bir damlacık yağla böyle bir işlevin gerçekleşmesi doğada yaşayan canlıların kendine has ilginç özelliklerinden biri olarak dikkati çekiyor. Kartalın gözündeki kusursuz yapı üzerinde düşünüldüğünde bu gerçek bir kez daha anlaşılır. İki retinalı bir göze sahip olmak Kartalın takip ve avını seçmede en önemli silahlarından biridir.

Retina hücrelerinde bulunan bir damla yağın kazandırdığı avantajın kartal için hayati önemi vardır. Öyle ki bu sayede kilometrelerce yüksekten ırmakta veya denizde yüzen bir balığı tüm ışık kırılmalarını da hesaplayarak avlaması mümkün olabilmektedir. Göklerin fatihi olan kartal bundan binlerce yıl önce yaşayan kartallar gibi tüm bu özelliklere doğuştan sahiptir.

Peki niçin insan gözleri kartalınki gibi keskin değildir. Bunun nedeni kartalın gözlerinin vücuduna olan oranıdır. Solda görülen bir kartalın kafatasıdır ki, gözyuvalarının büyüklüğü sanırım durumu izah etmek için yeterli olur. Eğer insanda kartalın gözlerinin görevini yapan bir çift göz olsaydı büyüklüğü bir greyfurt kadar olurdu. İnsanın binlerce metre uzaktan bir tavşanı tespit etmek gibi bir ihtiyacı olmadığından şu anda göz yuvalarımızda bulunan zarif ve estetik gözlere sahibiz.

Eğer bir kartalın gözünden yeryüzünü görmek istiyorsanız aşağıdaki videoya gözatmayı unutmayın!